18 aylık bebek gelişimi, dil, motor ve sosyal becerilerin hızla ilerlediği bir süreçtir. Bebek yaklaşık 10–15 kelimeyi kullanabilir ve basit yönergeleri anlayabilir. Taklit yoluyla öğrenme en belirgin özelliktir.
Motor gelişimde bebekler rahatça yürür, kısa mesafede koşar ve merdiven çıkmaya çalışır. El becerilerinde kaşıkla yemek yeme, bloklarla oynama ve kitap sayfalarını çevirme gibi davranışlar görülür.
Sosyal gelişimde bağımsızlık isteği artar. Bebek kendi başına yemek yemek ister, ancak öfke nöbetleri sık yaşanabilir. Sabırlı ve sakin ebeveyn yaklaşımı bu dönemde oldukça önemlidir.
Beslenmede çeşitlilik sağlanmalı, iştahsızlık dönemsel bir durum olarak kabul edilmelidir. Sağlıklı öğünler, yeterli süt ve su tüketimi bebeğin büyüme ve gelişimini destekler.
18 Aylık Bebek Gelişimi Nasıl Olur?
Bir buçuk yaş, belki de ebeveyn olarak çocuğunuzdaki değişimi en çarpıcı şekilde gözlemlediğiniz dönemlerden biridir. Bu evre, bebeğinizin artık kesin olarak bebeklikten çıkıp ilk çocukluk dönemine adım attığı bir köprü gibidir. Bu köprünün en belirgin özelliği ise bağımsızlık rüzgârları ile güvenli liman ihtiyacı arasındaki tatlı gelgitlerdir. Artık yürümeyi ustalaştırmış olan 18 aylık bir çocuk, adeta içgüdüsel bir merak motoruyla çalışan ve yeni keşfettiği “ben yaparım” hissiyle hareket eden, yorulmak bilmez bir kaşiftir.
Bu yaşta çocuğunuzu gözlemlediğinizde en çok dikkatinizi çekecek şeylerden biri, bir an yanınızdan fırtına gibi uzaklaşıp evi keşfe çıkması, bir sonraki an ise dönüp gözleriyle sizi araması ya da koşa koşa gelip bacağınıza sarılmasıdır. İşte bu “git-gel” davranışı, onun ne kadar sağlıklı bir bağlanma geliştirdiğinin en güzel kanıtıdır. Sizin varlığınızdan aldığı güven, ona dünyayı keşfetme cesareti verir. Sizin orada, onun için sabit bir liman olduğunuzu bilmek, onun en büyük güvencesidir.
Bu dönemde gelişimin hiçbir alanı tek başına ilerlemez; hepsi birbiriyle iç içe geçmiş, birbirini besleyen bir yumak gibidir. Yürüme, koşma denemeleri ve tırmanma gibi kaba motor becerilerindeki ilerlemeler, onun daha önce ulaşamadığı yerlere ulaşmasını sağlar. Bu yeni keşif alanları da zihnini ateşler, neden-sonuç ilişkileri kurmasına ve problem çözme becerilerini geliştirmesine yardımcı olur. Örneğin uzanamadığı bir oyuncağa ulaşmak için bir yastığın üzerine tırmanmayı akıl edebilir. Ancak bu karmaşıklaşan zihin, henüz kendini ifade edecek kelimelere sahip değildir. İşte bu yüzden istekleri olmadığında ya da engellendiğinde, kendini en ilkel ama en etkili yolla, yani öfke nöbetleriyle ifade edebilir. Bu onun “kötü” bir çocuk olduğu anlamına gelmez; sadece büyük duygularını ifade edecek yeterli kelimeye henüz sahip olmadığını gösterir.
Bu dönemin temel özellikleri şunlardır:
- Artan bağımsızlık ve “ben” bilinci
- Güvenli liman olarak ebeveyne duyulan yoğun ihtiyaç
- Bitmek bilmeyen bir keşfetme ve merak duygusu
- Gelişim alanlarının birbirini tetiklemesi
- Duyguları ve istekleri ifadede yaşanan gelişimsel zorluklar
- Standart gelişimsel taramaların yapıldığı kritik bir dönem olması
18 Aylık Bebek Neler Yapar ?
18 aylık bebekler, duygusal, sosyal, dilsel ve motor beceriler açısından büyük gelişmeler gösterir. Artık daha bağımsız hareket eder ve çevresiyle daha bilinçli iletişim kurar. İşte 18 aylık bir bebeğin sergileyebileceği bazı gelişimsel davranışlar:
- Yardımsız yürüyebilir, eğilip nesne alabilir.
- 10-20 kelimeyi anlayabilir ve bazılarını kullanabilir.
- Vücut bölümlerini tanıyabilir ve gösterebilir.
- Basit yönergeleri takip edebilir (örneğin, “Oyuncağı getir”).
- Ebeveynlerini ve yetişkinleri taklit eder.
- Kitaplara bakmaktan ve resimleri incelemekten hoşlanır.
- Kendi başına kısa süreli oyunlar oynayabilir.
18 Aylık Bebeğin Zihinsel Gelişimi Nasıl Olur?
18 aylık bir çocuğun zihinsel dünyası, adeta her gün yeni bir pencerenin açıldığı, ışık hızında gelişen bir evrene benzer. Dil, sembolik düşünce ve problem çözme becerilerindeki inanılmaz sıçramalar bu döneme damgasını vurur. Bu gelişimi anlamak için hem doktorların taramalarda baktığı minimum eşikleri bilmek hem de “normal” kabul edilen yelpazenin ne kadar geniş olduğunu kavramak önemlidir.
Dil gelişimi bu ayın en heyecan verici konusudur. Özellikle kelime dağarcığındaki farklılıklar çok belirgindir. Çocuğunuzun “anne” ve “baba” dışında birkaç kelime daha söylemesi, gelişiminin yolunda gittiğine dair önemli bir işarettir. Ancak bu resmin sadece küçük bir parçasıdır. Yapılan araştırmalar bize gösteriyor ki bu yaştaki bir çocuğun ortalama kelime haznesi 50 ila 110 kelime arasında değişebilir. Hatta bazı çocuklar 250’den fazla kelime kullanırken, bazıları 10’dan az kelimeyle de gayet normal bir gelişim gösterebilir. Çünkü genellikle 18-24 ay arasında beklenen o meşhur “kelime patlaması” için her çocuk kendi zamanını bekler. Kimi bu patlamanın henüz başındadır, kimi ise fırtınaya hazırlanıyordur. Önemli olan onun sizi anlıyor olmasıdır. Alıcı dili, yani anlama becerisi, konuşmasından çok daha ileridedir. “Topu getir” gibi jestler olmadan söylediğiniz basit bir komutu anlıyor ve yapıyorsa, dil gelişimi sağlıklı bir şekilde ilerliyor demektir.
Zihinsel gelişimin bir diğer önemli alanı ise problem çözme ve sembolik düşüncedir. Çocuğunuz artık bir şeyleri sadece görmez, onlar hakkında düşünür ve zihninde canlandırır. Bu becerinin temelinde üç önemli yetenek yatar: taklit, sembolik oyun ve ortak dikkat. Sizi ev işleri yaparken (süpürmek, toz almak gibi) pür dikkat izler ve sonra aynısını kendi oyuncaklarıyla yapmaya çalışır. Bu basit bir kopyalama değil gözlemlediği bir eylemi zihninde işleyip daha sonra yeniden canlandırmasıdır. Bir muzu alıp “alo” diyerek telefonla konuşuyormuş gibi yapması, sembolik düşüncenin en tatlı örneklerindendir. Artık nesnelerin ne işe yaradığını bilir; tarağın saça, kaşığın ağza ait olduğunu anlar. Sakladığınız bir oyuncağı arayıp bulması, basit bir kutunun kapağını açmaya çalışması, onun küçük bir problem çözücü olduğunun işaretleridir. Sadece bir şey istemek için değil size de ilginç gelen bir şeyi göstermek için parmağını kullanması (“ortak dikkat”), artık sizinle aynı dünyaya baktığını ve sizin de bir bakış açınız olduğunu anladığını gösterir.
Bu dönemdeki bazı önemli zihinsel kazanımlar şunlardır:
- “Anne” ve “baba” dışında birkaç anlamlı kelime söyleme
- Tek adımlık basit komutları anlama ve uygulama
- Sorulduğunda vücudunun bazı bölümlerini gösterme
- Kitaptaki tanıdık hayvanları veya nesneleri işaret etme
- “Hayır” anlamına gelen baş sallama gibi jestleri kullanma
- Basit taklit oyunları oynama (örneğin bir bebeği besleme)
- Yetişkinlerin günlük rutinlerini taklit etme
- Kaşık, bardak, tarak gibi nesnelerin temel işlevini bilme
- Saklanmış bir nesneyi bulabilme
- İlginç bulduğu bir nesneyi veya olayı parmağıyla size gösterme
18 Aylık Bebeğin Fiziksel Gelişimi Nasıl Olur?
18 aylık dönem, çocuğunuzun motor becerilerinde ustalaştığı ve vücudunu çok daha koordineli kullanmaya başladığı bir dönemdir. Bu yeni yetenekler ona inanılmaz bir hareket özgürlüğü sunarken, ebeveynler için de yeni güvenlik önlemleri almayı gerektirir. Onun bu enerjik halini desteklerken, çevresini güvenli hale getirmek en önemli önceliğiniz olmalıdır.
Kaba motor becerileri, yani büyük kas gruplarını kullanarak yaptığı hareketler, bu dönemin yıldızıdır. Artık adımları daha güvenlidir, genellikle iki yana hafifçe sallanarak ve geniş adımlarla da olsa tüm evi desteksiz bir şekilde turlayabilir. Bu yürüyüş, çok yakında acemi bir koşuya dönüşecektir. Arkasından bir oyuncak çekerek yürümesi, aynı anda birden fazla motor becerisini koordine edebildiğini gösterir. Bu yaşın en heyecan verici ve aynı zamanda en endişe verici becerisi ise tırmanmaktır. Koltuklara, sandalyelere, hatta alçak sehpalara bile bir dağcı edasıyla tırmanıp inebilir. Bu durum devrilebilecek tüm mobilyaları duvara sabitlemeniz için önemli bir uyarıdır. Merdivenler de onun için yeni bir keşif alanıdır; destekle de olsa basamakları çıkmaya çalışabilir. Eğilip yerden bir şey almak, çömelip oyun oynamak artık onun için çok kolay hareketlerdir.
İnce motor becerileri, yani el ve parmaklarını kullanarak yaptığı hassas hareketler de büyük bir gelişim gösterir. Kalemi eline aldığında artık anlamlı karalamalar yapmaya başlar. Bu karalamalar, onun el-göz koordinasyonunun ve bir iz bırakma niyetinin olduğunu gösterir. İki veya üç küpü üst üste koyarak küçük bir kule inşa edebilir. Kitapların sayfalarını çevirmekten büyük keyif alır, ancak genellikle sabırsızlığından birkaç sayfayı birden çevirir. Kendi kendine beslenme konusunda da önemli adımlar atar. Yemeğini parmaklarıyla yemeyi sever, kaşık kullanmak için ciddi denemeler yapar ve kapaksız bir bardaktan su içmeye çalışır. Elbette bu denemelerin çoğu etrafın biraz kirlenmesiyle sonuçlanacaktır, ancak bu öğrenme sürecinin en doğal ve gerekli parçasıdır. Giyinirken de artık pasif bir bebek değildir; kazağını giydirirken kolunu uzatır, pantolonu için ayağını kaldırır ve sürece aktif olarak katılır.
Bu dönemde gözlemleyebileceğiniz fiziksel gelişim basamakları şunlardır:
- Destek almadan bağımsız bir şekilde yürüme
- Dengesiz de olsa koşma denemeleri yapma
- Koltuk, sandalye gibi alçak mobilyalara tırmanma
- Destekle veya tutunarak merdiven çıkmaya çalışma
- Geri geri birkaç adım atma
- Duran bir topa tekme atma denemesi
- Yere kolayca çömelip tekrar ayağa kalkma
- Kalem tutarak kağıt üzerine çizgiler karalama
- En az iki-üç küpü üst üste dizebilme
- Kalın sayfalı kitapların sayfalarını çevirme
- Kendi kendine kaşık kullanmaya çalışma
- Giyinme ve soyunma sırasında yardımcı olma
18 Aylık Bebeğin Sosyal Gelişimi ve Becerileri
Bir buçuk yaşındaki bir çocuğun sosyal ve duygusal dünyası, birbiriyle çelişen ama aslında birbirini tamamlayan pek çok duygunun yaşandığı karmaşık bir manzaraya benzer. Bir yanda filizlenen bireyselliği ve “ben” olma arzusu, diğer yanda ise size olan derin bağlılığı ve güven ihtiyacı vardır. Bu iki güçlü duygu arasındaki dengeyi kurmaya çalışmak, bu dönemin en temel sosyal görevidir.
Bu yaşta çocuğunuzun diğer çocuklara ilgi duymaya başladığını fark edersiniz. Parkta ya da oyun gruplarında diğer çocukların yanına gider, onları izler. Ancak bu ilgi, genellikle “paralel oyun” şeklinde kendini gösterir. Yani başka bir çocuğun yanında, onunla aynı oyuncaklarla oynayabilir ama henüz onunla “birlikte” oynamaz. Herkes kendi oyununun kaptanıdır. Yine de bu sosyalleşmenin ilk ve en önemli adımıdır. Zaman zaman elindeki oyuncağı bir başkasına uzatabilir ya da basit sosyal oyunlara katılabilir. Yaptığı bir şey alkışlandığında ya da takdir edildiğinde bundan büyük bir keyif alır. Empatinin ilk tohumları da bu dönemde atılır. Üzgün görünen birine ya da ağlayan bir bebeğe karşı şefkat gösterebilir, onu taklit ederek üzülmüş gibi yapabilir.
Bu dönemin en meşhur ve ebeveynleri en çok zorlayan konusu ise öfke nöbetleridir. Çocuğunuzun kendini yerden yere atması, bağırması ve ağlaması elbette endişe vericidir. Ancak bu davranışın arkasındaki nedeni anlamak, doğru bir yaklaşım geliştirmenize yardımcı olur. Öfke nöbetleri, genellikle bir davranış bozukluğunun değil gelişimsel bir sürecin parçasıdır. Formül basittir: Büyük duygular, küçük kelimeler. 18 aylık bir çocuk, artık ne istediğini çok iyi bilir, güçlü arzuları ve tercihleri vardır. Ancak hayal kırıklığını, öfkesini ya da isteğini anlatacak yeterli kelime dağarcığına sahip değildir. İşte bu yüzden içindeki o büyük duyguyu en ilkel yolla, yani bedeniyle dışa vurur. Bu noktada sakin kalmak, onun duygusunu anladığınızı belli etmek (“Şu an çok sinirlendin, anlıyorum”) ve dikkatini başka bir yöne çekmek, cezalandırmaktan çok daha etkilidir. Unutmayın bu dönemde sıkça duyduğunuz “Hayır!” kelimesi de bir isyan değil kendi benliğini ve sınırlarını keşfetme çabasının bir sonucudur.
Bu dönemde öne çıkan sosyal ve duygusal özellikler şunlardır:
- Diğer çocukların yanında ama onlarla etkileşimsiz oynama (paralel oyun)
- İstek üzerine veya kendiliğinden başkalarına nesneler verme
- Günlük ev işlerini veya rutinleri taklit etme
- Anne, baba gibi tanıdık ve sevdiği kişilere sarılma, öpme
- Tanımadığı kişilere karşı ilk başta utangaç veya mesafeli davranma
- İstediği olmayınca veya engellenince öfke nöbetleri geçirme
- Kendi benliğini ve tercihlerini ifade etmek için “hayır” kelimesini sıkça kullanma
- İlgi odağı olmaktan ve yaptığı bir şey için alkışlanmaktan hoşlanma
- Duyguları (mutluluk, üzüntü, öfke) daha belirgin bir şekilde gösterme
18 Aylık Bebeğin Uyku Düzeni Nasıl Olur?
18 aylık dönem, uyku konusunda da önemli bir dönüm noktasıdır. Genellikle gece uykuları düzene girmeye ve gündüz uykuları teke düşmeye başlar. Ancak tam da “Oh, artık rahat ettik!” dediğiniz bir anda, “18 aylık uyku gerilemesi” olarak bilinen ve ebeveynleri oldukça zorlayabilen bir süreç başlayabilir. Bu geçici ama yorucu dönemin, çocuğunuzun gelişimindeki büyük sıçramalarla doğrudan bağlantılı olduğunu bilmek, süreci daha sakin yönetmenize yardımcı olur.
Bu yaştaki çoğu çocuk, gündüzleri tek bir öğleden sonra uykusuna geçmiş olur. Bu uyku genellikle 1 ila 3 saat arasında sürer. Gece ise 10-12 saatlik kesintisiz bir uyku beklenir. Toplamda, 24 saat içinde 11 ila 14 saatlik bir uyku, 18 aylık bir çocuk için idealdir. Uyanık kalabildiği süreler de uzamıştır ve genellikle iki uyku arasında 5-6 saat kadar aktif kalabilir.
Peki, her şey yolunda giderken aniden ortaya çıkan bu uyku gerilemesinin sebebi nedir? Neden daha önce mışıl mışıl uyuyan çocuğunuz, birden yatmak istememeye, gece yarısı çığlık çığlığa uyanmaya veya yataktan tırmanıp kaçmaya başlar? Cevap, yine onun o dur durak bilmeyen gelişiminde saklıdır. Gelişen hayal gücü, karanlıkta canavarlar görmesine veya yeni korkular edinmesine neden olabilir. Ayrılık kaygısının zirve yaptığı bu dönemde, sizden ayrılıp uykuya dalmak ona çok zor gelebilir. Artan bağımsızlık isteği, yatma zamanı kurallarına karşı bir direnişe dönüşebilir. Ve tabii ki yeni kazandığı tırmanma becerisiyle beşiğini artık bir hapishane değil aşılması gereken bir engel olarak görmeye başlayabilir.
Bu zorlu süreci atlatmanıza yardımcı olacak bazı ipuçları bulunmaktadır.
- Her akşam aynı saatte başlayan tutarlı bir uyku rutini uygulama (örneğin ılık bir banyo, pijama giyme, diş fırçalama, kitap okuma)
- Uykudan önceki bir saatte televizyon, tablet gibi uyarıcılardan kaçınma
- Yatma ve kalkma saatlerine hafta sonları da dahil olmak üzere sadık kalma
- Gece uyandığında yanına gidip sakin, sevgi dolu ama kararlı bir ses tonuyla güvence verme (“Her şey yolunda, şimdi uyku zamanı”)
- Gündüz uykusunun çok geç saate kalmamasına veya çok uzun sürmemesine dikkat etme
- Uyuduğu odanın yeterince karanlık, sessiz ve serin olmasını sağlama
- Yataktan çıkma denemelerine karşı, onu sakince ve tekrar tekrar yatağına yatırarak net bir sınır koyma
18 Aylık Bebek Kilosu Ortalama Ne Kadar Olur?
Çocuğunuzun büyümesini takip ederken kilo, en çok merak edilen konulardan biridir. Dünya Sağlık Örgütü’nün standartlarına göre, 18 aylık bir erkek çocuğunun ortalama kilosu 10.9 kg, bir kız çocuğunun ortalama kilosu ise 10.2 kg civarındadır.
Ancak bu rakamların sadece birer ortalama olduğunu ve bir rehber niteliği taşıdığını unutmamak çok önemlidir. Tıpkı biz yetişkinler gibi, her çocuğun da kendine özgü bir vücut yapısı vardır. Kimi daha zayıf ve minyon, kimi daha yapılı ve tombul olabilir. Doktor kontrollerinde bizim için asıl önemli olan çocuğunuzun tek bir andaki kilosu değil kendi büyüme eğrisi üzerinde istikrarlı bir şekilde ilerliyor olmasıdır. Büyüme eğrisi, çocuğunuzun doğumundan itibaren kilosunun ve boyunun kaydedildiği kişisel bir haritadır. Bu haritadaki seyrin sağlıklı olması, en değerli veridir.
Çocuğun kilosunu etkileyen bazı faktörler şunlardır:
- Genetik miras (ailenin vücut yapısı)
- Beslenme alışkanlıkları ve kalitesi
- Gün içindeki hareketlilik ve enerji harcama düzeyi
- Genel sağlık durumu ve iştahı
- Doğumda sahip olduğu kilo
18 Aylık Bebek Boyu Ortalama Ne Kadar Olur?
Boy uzunluğu da kilo gibi büyümenin önemli bir göstergesidir. Yine Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre, 18 aylık bir erkek çocuğunun ortalama boyu 82.3 cm, bir kız çocuğunun ortalama boyu ise 80.7 cm’dir.
Tıpkı kiloda olduğu gibi, bu rakamların da birer ortalama olduğunu ve her çocuğun gelişim hızının farklı olabileceğini akılda tutmak gerekir. Boy uzunluğu, kiloya göre genetik faktörlerden daha fazla etkilenir. Yani anne ve babanın boyu, çocuğun gelecekteki boy potansiyeli hakkında önemli bir ipucu verir. Önemli olan çocuğunuzun kendi kişisel büyüme eğrisinde sağlıklı bir şekilde uzamaya devam etmesidir. Düzenli doktor kontrolleri, bu seyrin takip edilmesi açısından kritik bir rol oynar.
Çocuğun boyunu etkileyen bazı temel faktörler vardır:
- Anne ve babanın boy uzunluğu (genetik potansiyel)
- Yeterli ve dengeli beslenme, özellikle protein ve kalsiyum alımı
- Kaliteli ve yeterli uyku (büyüme hormonu uykuda salgılanır)
- Herhangi bir kronik hastalığın olup olmaması
- Genel sağlık durumu
18 Aylık Bebek Günde Ne Kadar Uyur?
Uyku, çocuğunuzun hem fiziksel hem de zihinsel gelişimi için en az beslenme kadar hayati bir ihtiyaçtır. 18 aylık bir çocuğun 24 saatlik bir gün içinde toplamda yaklaşık 11 ila 14 saat uyuması beklenir. Bu süre, genellikle iki ana bölümden oluşur: Gece boyunca yaklaşık 10-12 saatlik kesintisiz bir uyku ve gündüzleri de 1-3 saat süren tek bir öğlen uykusu.
Elbette bu rakamlar birer ortalamadır. Bazı çocuklar biraz daha az uykuyla yetinirken, bazıları biraz daha fazlasına ihtiyaç duyabilir. Çocuğunuzun yeterince uyuyup uyumadığını anlamanın en iyi yolu, onu gün içinde gözlemlemektir. Eğer gün içinde enerjisi yerindeyse, neşeliyse, kolayca huysuzlanmıyorsa ve iştahı iyiyse, büyük ihtimalle ihtiyacı olan uykuyu alıyor demektir. Uyku düzeni bölümünde de bahsedildiği gibi, bu dönemde yaşanan uyku gerilemeleri nedeniyle uyku sürelerinde geçici dalgalanmalar yaşanması oldukça normaldir.
Çocuğunuzun yeterince uyuduğunu gösteren bazı işaretler bulunmaktadır.
- Gün boyunca enerjik, oyuncu ve neşeli olması
- Uyku saatleri geldiğinde aşırı direnç göstermeden uykuya dalabilmesi
- Sabahları dinlenmiş ve mutlu bir şekilde uyanması
- İştahının genel olarak yerinde olması
- Gün içinde sürekli mızmız, huzursuz veya aşırı yorgun olmaması
18 Aylık Bebeklerin Aşı Takvimi Nasıldır?
18 aylık doktor kontrolü, çocuğunuzu ciddi hastalıklardan korumak için hayati önem taşıyan aşıların yapıldığı önemli bir randevudur. T.C. Sağlık Bakanlığı’nın ulusal aşı takvimine göre bu dönem, bazı aşıların pekiştirme dozlarının ve yeni aşıların yapılma zamanıdır. Aşılar, çocuğunuzun bağışıklık sistemini güçlendirerek onu potansiyel olarak tehlikeli enfeksiyonlara karşı hazırlamanın en güvenli ve en etkili yoludur.
Bu ziyarette, çocuğunuzun aşı kartı kontrol edilecek ve zamanı gelen aşıları yapılacaktır. Aşılar, minik bir iğne ile kısa süreli bir rahatsızlık verse de sağladıkları uzun vadeli koruma paha biçilmezdir. Çocuğunuzu kucağınıza alarak, ona sevdiği bir oyuncağı vererek veya şarkı söyleyerek bu süreci onun için daha kolay hale getirebilirsiniz.
Türkiye’deki güncel takvime göre 18. ayda yapılması planlanan aşılar şunlardır:
- DaBT-İPA-Hib (5’li Karma Aşı) – Bu daha önce yapılmış olan karma aşının pekiştirme (rapel) dozudur. Çocuğunuzu difteri, boğmaca, tetanoz, çocuk felci ve menenjite yol açabilen hemofilus influenza tip b mikrobuna karşı korumaya devam eder.
- OPA (Oral Polio Aşısı) – Bu ağızdan damla şeklinde verilen canlı çocuk felci aşısının ikinci dozudur. Toplumsal bağışıklık için büyük önem taşır.
- Hepatit A Aşısı – Bu karaciğer iltihabına neden olan Hepatit A virüsüne karşı koruma sağlayan aşının ilk dozudur. İkinci dozu 6 ay sonra, yani 24. ayda yapılacaktır.
Bu rutin aşıların yanı sıra doktorunuz çocuğunuzun önceki aşılarının tam olup olmadığını da kontrol edecektir. Ayrıca mevsimine göre grip (influenza) aşısı ve risk durumuna göre meningokok aşısı gibi diğer özel aşılar hakkında da size bilgi verecektir. Bu yaşta bebekler yaklaşık 5-20 kelimeyi aktif olarak kullanabilir. Basit yönergeleri anlayabilir ve jestlerle iletişim kurmayı sürdürür. Dil gelişiminde hızlı bir artış süreci başlar. Çocuk bu dönemde bağımsız yürüyebilir, koşmaya çalışır ve oyuncaklarını itip çekebilir. Blokları üst üste koyma, kaşıkla yemek yeme gibi ince motor beceriler de gelişmeye başlar. Paralel oyun bu yaşta sık görülür. Başka çocuklarla yan yana oynar ancak paylaşma becerisi henüz gelişmemiştir. Anne-babaya bağlılık güçlüdür ve taklit davranışları yaygındır. Bu yaşta bebeklerin 12-14 saat uykuya ihtiyacı vardır. Gündüz genellikle iki kez uyur, tek uykuya geçiş süreci yeni başlamış olabilir. Düzenli uyku rutini sağlıklı gelişim için önemlidir. Çocuk aile yemeklerine daha çok uyum sağlar. Çiğneme becerisi geliştiği için çeşitli gıdaları tüketebilir. Sebze, meyve, süt ürünleri, protein ve tahıllardan dengeli öğünler sunulmalıdır. Genellikle bu yaşta tuvalet eğitimi için erken kabul edilir. Ancak bazı çocuklar tuvalete ilgi gösterir ve kas kontrolü gelişirse başlanabilir. Hazır oluş işaretleri dikkatle gözlenmelidir. Çocuğun 5’ten az kelime söylemesi, yönergeleri anlamaması veya iletişimden kaçınması dil gecikmesi belirtisi olabilir. Böyle durumlarda uzman kontrolü önerilir. Boyama yapmak, kitap sayfalarını çevirmek, blok dizmek ince motor becerileri geliştirir. Ebeveynlerin günlük oyunlarda bu etkinliklere yer vermesi gelişimi hızlandırır. Bağımsızlık isteği arttığı için öfke nöbetleri bu dönemde sık görülür. Sabırlı yaklaşmak, sınırlar koymak ve yönlendirmek öfke nöbetlerinin yönetilmesinde önemlidir. Motor becerilerde, konuşmada veya sosyal iletişimde geri kalma gelişimsel bir sorun belirtisi olabilir. Özellikle göz teması kurmama, yönergelere uymama gibi işaretler dikkate alınmalıdır.Sıkça Sorulan Sorular
18 aylık bebeklerde dil gelişimi nasıl olmalı?
18 aylık bebeklerde motor beceriler nasıldır?
18 aylık bebeklerde sosyal gelişim nasıl ilerler?
18 aylık bebeklerde uyku düzeni nasıldır?
18 aylık bebeklerde beslenme düzeni nasıl olmalı?
18 aylık bebeklerde tuvalet eğitimi için erken mi?
18 aylık bebeklerde dil gecikmesi nasıl fark edilir?
18 aylık bebeklerde ince motor becerileri nasıl desteklenir?
18 aylık bebeklerde öfke nöbetleri normal midir?
18 aylık bebeklerde gelişim geriliği nasıl anlaşılır?

